Memorial Museum Passchendaele 1917

Een natuur- of cultuurlandschap? De discussie over en keuze om het voormalige slagveld van de Eerste Wereldoorlog te herstellen

Wanneer eind 1918 de wapens zwijgen, was het aan de Franse en Belgische regeringen om definitief te bepalen wat met de verwoeste gebieden moest gebeuren. In Frankrijk veranderden grote delen van de voormalige slagvelden in bos en werden meerdere dorpen nooit meer heropgebouwd. Ook in België pleiten sommigen na afloop van de vijandigheden voor een complete bebossing van de ‘Verwoeste Gewesten’. Deze streek bewonen lijkt hun onmogelijk, terwijl velen zich ook afvragen of met de grond ooit nog iets aan te vangen is. Toch zou men in België er alles aan doen om de sporen van de Eerste Wereldoorlog uit te wissen.
Discussies over het lot van de ‘Verwoeste Gewesten’ en de argumenten om, anders dan in Frankrijk, de Westhoek volledig herop te bouwen, zijn tot vandaag onderbelicht. Ook over de natuurlijke transformatie die het landschap na de oorlog ondergaat is weinig geweten. Het Kenniscentrum van het MMP1917 wenst daarom de spanning tussen het naoorlogse natuur- en cultuurlandschap, dat wordt overschaduwd door wederopbouwactiviteiten, te onderzoeken.
Contact: Lee Ingelbrecht (publiekswerking en educatie MMP1917)

Hoe verloopt de sociaal-economische wederopbouw op lokaal vlak, in Zonnebeke en haar deelgemeentes, na de Eerste Wereldoorlog?

Het bevolkingscijfer van de Westhoek herpakt zich na 1918, maar op een lager niveau dan vóór 1914. Vooral rond 1920 blijken de meeste naoorlogse inwoners de weg terug te vinden. Het wedervaren van deze bewoners wordt onderzocht, samen met de heropbouw van het maatschappelijk leven. Hierin kunnen verschillende subthema’s onderscheiden worden:

  • demografische evoluties (vluchten voor de oorlog en terugkeer),
  • context van structurele economische crisis van het Vlaamse platteland,
  • hernemen politieke leven (opkomst pacifisme), administratie, rechtsgang en bestuur,
  • heropbouw van plaatselijke gemeenschap, heropleving van de landbouw (rol Boerenbond), hernemen maatschappelijk leven (vb. sociale- en verenigingsleven, tradities …),
  • problemen: onveiligheid, ziektes en epidemieën,
  • internationale hulpverlening (Rode Kruis),
  • heropbouw onderwijs.

Contact: Steven Vandenbussche (directeur MMP1917)